दुष्काळात मुक्या जीवांसाठी कै बाबुराव (तात्या) गायकवाड प्रतिष्ठानचा माणुसकीचा झरा सात वर्षांपासून वन्यजीवांसाठी चारा-पाण्याची अखंड सेवा

करमाळा प्रतिनिधी
दुष्काळाच्या झळा केवळ माणसांनाच सोसाव्या लागत नाहीत, तर जंगलातील मुके वन्यजीवही पाण्याच्या थेंबासाठी आणि अन्नाच्या शोधात भटकंती करीत असतात. अशा मुक्या जीवांची तहान आणि भूक भागविण्यासाठी करमाळा येथील कै. बाबुराव तात्या गायकवाड प्रतिष्ठानने माणुसकीचा अनोखा आदर्श निर्माण केला आहे. गेल्या सात वर्षांपासून प्रतिष्ठानच्या माध्यमातून वन्यजीवांसाठी चारा व पाणीपुरवठ्याचा उपक्रम अखंडपणे राबविण्यात येत असून, यंदा दुष्काळी परिस्थितीची तीव्रता लक्षात घेऊन नोव्हेंबर महिन्यापासूनच या सामाजिक उपक्रमाला सुरुवात करण्यात आली आहे.
सामान्यतः उन्हाळ्याच्या दिवसांत वनक्षेत्रातील नैसर्गिक पाणीस्रोत आटल्याने वन्यप्राण्यांना पाण्यासाठी मानवी वस्त्यांकडे धाव घ्यावी लागते. अन्न आणि पाण्याच्या शोधात त्यांची मोठ्या प्रमाणावर भटकंती होते. यंदा मात्र पावसाचे प्रमाण कमी राहिल्याने नोव्हेंबर महिन्यातही पाणीटंचाईचे संकट कायम आहे. वनक्षेत्रातील पाणीसाठे कमी होत असल्याने वन्यजीवांच्या अस्तित्वाचा प्रश्न निर्माण झाला आहे. ही परिस्थिती ओळखून गायकवाड प्रतिष्ठानने पुन्हा एकदा मदतीचा हात पुढे केला आहे.
करमाळा वनविभागाच्या हद्दीतील सहा पाणवठ्यांवर वन्यप्राण्यांसाठी पाण्याची व्यवस्था करण्यात येणार असून, त्यासाठी तब्बल २८ हजार लिटर पाण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. पाण्याबरोबरच वन्यजीवांना खाद्याची कमतरता भासू नये, यासाठी गहू, तांदूळ, ज्वारी आणि बाजरी यांसारखे धान्य उपलब्ध करून दिले जाणार आहे. हा उपक्रम आगामी ऑगस्ट महिन्यापर्यंत सातत्याने सुरू ठेवण्याचा प्रतिष्ठानचा मानस आहे.
याबाबत प्रतिष्ठानचे संस्थापक अध्यक्ष सचिन मालक गायकवाड म्हणाले की, माणसांप्रमाणेच मुक्या वन्यजीवांनाही अन्न आणि पाण्याची गरज असते. त्यांनाही या निसर्गात जगण्याचा अधिकार आहे. दुष्काळी परिस्थितीत माणसांच्या मदतीसाठी अनेक हात पुढे येतात; मात्र जंगलातील मुक्या जीवांची तहान आणि भूक भागविण्यासाठीही समाजाने संवेदनशीलतेने पुढाकार घेणे गरजेचे आहे. वन्यजीवांचे संरक्षण व संवर्धन व्हावे, या सामाजिक भावनेतून गेल्या सात वर्षांपासून प्रतिष्ठानच्या माध्यमातून हा उपक्रम राबविला जात आहे. जोपर्यंत जीवात जीव आहे, तोपर्यंत वन्यजीवांसाठी चारा आणि पाणीपुरवठ्याची ही सेवा अखंडपणे सुरू ठेवणार असल्याचा निर्धार त्यांनी व्यक्त केला.
आजच्या काळात वन्यजीवांचे संरक्षण ही केवळ वनविभागाची जबाबदारी नसून समाजातील प्रत्येक घटकाचेही ते कर्तव्य आहे. निसर्गातील प्रत्येक जीव पर्यावरणाचा महत्त्वाचा घटक असून, त्याचे अस्तित्व टिकविणे ही काळाची गरज आहे. दुष्काळाच्या कठीण परिस्थितीत स्वतःच्या स्वार्थापलीकडे जाऊन मुक्या जीवांच्या जगण्याचा विचार करणाऱ्या कै बाबुराव (तात्या) गायकवाड प्रतिष्ठानचा हा उपक्रम सामाजिक बांधिलकी, संवेदनशीलता आणि खऱ्या माणुसकीचे दर्शन घडविणारा ठरत आहे.
या उपक्रमावेळी पत्रकार जयंत दळवी, अशोक मुरूमकर, दिनेश मडके, सचिन जव्हेरी, विशाल परदेशी, सचिन चव्हाण यांच्यासह प्रतिष्ठानचे कार्यकर्ते उपस्थित होते.